Dit is waarom we best wat vaker egoïstisch mogen zijn (zonder gemeen te worden)

Egoïsme is niet bepaald een eigenschap die we aantrekkelijk vinden – niet bij anderen en niet bij onszelf. Toch valt er ook wat te zeggen voor egoïsme. Want zonder gemeen te worden, zou iedereen baat hebben bij een tikkeltje meer selfishness.

Al op jonge leeftijd wordt ons aangeleerd dat zorgdragen voor anderen één van de belangrijkste menselijke eigenschappen is. Denk aan het feit dat we leren om ons speelgoed te delen, dat iemand getroost moet worden bij verdriet en dat samen spelletjes spelen leuker is dan alleen.

Het tegengestelde – jezelf op de eerste plaats zetten – lijkt een karaktertrek die je het beste zoveel mogelijk kan onderdrukken. Maar is dat wel terecht?

Selflessness: een probleem van deze tijd

The School of Life neemt het onderwerp onder de loep en noemt het in deze video een probleem dat kenmerkend is voor deze tijd: selflessness. Met selflessness bedoelen ze het talent om agenda’s vol te plannen met verplichtingen, om taken uit te voeren waarin we onze talenten niet benutten en om te lang in relaties te blijven met mensen die ons bedriegen en ons irriteren.

Met andere woorden: we offeren onszelf bijna continu op voor anderen omdat we denken dat het zo hoort.

Het gevaar van te weinig egoïsme

Maar wat is dan het risico van zoveel selflessness, of een gebrek aan egoïsme? Volgens The School of Life zal op een gegeven moment het besef komen dat het grootste deel van ons leven al achter ons ligt en dat onze beste jaren al zijn doorgebracht.

Het pijnlijke daaraan is bovendien dat niemand bijzonder dankbaar is voor alle opofferingen uit het verleden. Niet je baas waarvoor je dagelijks tegen je zin uit bed kwam, niet die vriendinnen waar je – ondanks je baaldag – toch nog mee de stad in ging en niet je ex-partner met wie je jarenlang in een ongezonde relatie zat.

Egoïstisch op een gezonde manier

Kom je achter een dergelijk besef, dan is het belangrijk om een beetje egoïsme in het leven te roepen. Dan bedoelen we niet het type egoïsme waarbij we anderen kwetsen, maar het type egoïsme waarbij we onze eigen behoeftes belangrijker vinden dan de dagelijkse beslommeringen.

Hindoeïstische filosofie

Wil je hiermee aan de slag? De Hindoeïstische filosofie kan hierbij een goede leidraad zijn. Deze filosofie deelt het leven op in 4 stadia, waarbij het vierde stadium (Sannyasa) vooral interessant is om op te focussen. Sannyasa is namelijk het stadium waarbij men grote verplichtingen opzij zet om ruimte vrij te maken voor psychologische en spirituele ontwikkeling.

Een belangrijk inzicht in deze context is tot slot om te beseffen dat niet iedereen op hetzelfde moment een periode van Sannyasa kan inlassen. Soms moeten we nu eenmaal veel van onze psychologische ontwikkeling opofferen omdat we moeten studeren of omdat we moeten zorgen voor zieke familieleden bijvoorbeeld.

Maar daarnaast zijn er altijd jaren waarin de verplichtingen minder groot zijn, en vooral in die jaren kan een klein beetje meer egoïsme (in de positieve zin) heus geen kwaad.

Dit artikel verscheen eerder op ons zusje Bedrock.nl.

Bedrock

Reageer op artikel:
Dit is waarom we best wat vaker egoïstisch mogen zijn (zonder gemeen te worden)
Sluiten