Tips van een relatiepsycholoog: Wanneer word je aan het lijntje gehouden?

“Wanneer zie ik je weer?” Als je die vraag vaak stelt in een relatie, pas dan op. Misschien maak je wel deel uit van een scheve relatie en beland je voordat je het zelf door hebt in een biedingsoorlog waarbij je zelf altijd aan het kortste eind trekt. Hoe weet je of je écht aan het lijntje wordt gehouden? Roos Vonk legt in de serie ‘Tips van een relatiepsycholoog’ alles uit wat je altijd al wilde weten over de liefde.

Wanneer word je aan het lijntje gehouden?

Ik had ooit een relatie waarin ik steevast degene was die om het volgende afspraakje vroeg. Een scheve relatie dus. Met mijn jeugdig zelfvertrouwen nam ik aan dat het al doende wel bij zou trekken. Maar die afhankelijke, behoeftige rol beviel me natuurlijk niets, dus ik probeerde mezelf daar geregeld aan te ontworstelen door een autonome positie in te nemen. Hij kwam bijvoorbeeld bij me eten en ik zei vooraf: “Je kunt niet blijven slapen, ik moet op tijd naar bed.” Ik vond dat wel stoer en had mezelf wijsgemaakt dat ik het écht zo wilde. Maar tot mijn ontsteltenis antwoordde hij: “Was ik ook niet van plan, ik moet om tien uur weg.” Hij wist er weer minder van te maken dan mijn minder! Waarmee hij weer ‘bovenop’ zat en ik toch weer de sukkel was.

Dit illustreert een interessant principe dat in onderhandelingen wordt omschreven als least interest: degene met de minste belangen wint. In scheve relaties probeert de ‘sukkel’ vaak de upper hand te krijgen door grenzen te stellen: “Als je hier niet om zes uur kunt zijn, dan hoef je helemaal niet meer te komen.” Vaak doet de ander wel mee met dat spel, om de illusie van controle te geven en de boel gaande te houden. Maar doet ‘ie dat niet, dan kun je in een spiraal van steeds lagere biedingen komen: “Jammer joh, ik haal dat gewoon niet. Ander keertje dan maar?” Wat doe je dan als je bovenop wilde komen? Als je inbindt (“Nou, kom dan maar wanneer je klaar bent. Ja hoor, ik ben de hele avond thuis.”), zak je terug omlaag en verlies je ook nog eens je geloofwaardigheid. Als je voet bij stuk houdt (“Dan maar niet. En weet je wat: als het allemaal zo belastend voor je is, kom dan maar helemaal niet meer!”) ben je nog verder van je doel af.

We hebben het toch leuk samen?

Een ander aspect van een scheve relatie is dat degene die minder geïnteresseerd is, vaak niet wil benoemen dat het aan is. Hij of zij zegt: “We hebben het toch leuk samen? Laten we er van genieten en niet aan de toekomst denken.” Een ‘ik zie je als ik je zie’-relatie. De ander stemt daar vaak vrolijk mee in omdat ‘ie niet moeilijk of claimerig wil doen, want dat is een afknapper. Vaak denkt diegene juist terrein te winnen door heel cool en onafhankelijk mee te doen met de ‘we zien wel’-routine. Of de ander zegt: “Is dat voor jou oké? Als ik het nog niet weet, voel je je dan niet aan het lijntje gehouden?” In de blinde hoop dat er al doende vastigheid groeit vindt de verliefde ‘sukkel’ dat natuurlijk prima: “Maak je geen zorgen om mij, ik kan voor mezelf denken.”

Maar de vraag is of dat wel waar is. De ‘sukkel’ heeft in feite maar één doel: de zaak draaiende houden. Als je verliefd bent, wil je in je hart alleen maar dat het aan is. Je wil de hele tijd bij de ander zijn, je wil jezelf helemaal niet van de ene ontmoeting naar de andere hunkeren. De waarheid is: als je verliefd bent, dan kun je juist niet voor jezelf denken – niet op een autonome, volwassen manier. Want je ben hormonaal volledig ingesteld op het veroveren van de buit en doet alles wat daar voor nodig is, zelfs met zelfverraad tot gevolg. Daarom geldt in de liefde hetzelfde als bij iedere onderhandeling: weet wat je doel is – dus hou je eigen standaard van een goede, liefdevolle relatie goed voor ogen – én weet wat je ondergrens is. De beste onderhandelaars zijn degenen met de hoogste ambities, maar weten ook wanneer ze hun verlies moeten nemen en van tafel moeten gaan.

[one_third][/one_third][two_third_last]Roos Vonk is hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen, columnist en heeft ook gewerkt als relatiecoach. In haar nieuwe boek Liefde, Lust en Ellende en op Facebook geeft ze tips en deelt ze eigen ervaringen voor een innig en spetterend liefdesleven. Ze bespreekt hierin herkenbare onderwerpen zoals hard to get spelen, scheve relaties, bindingsangst, seksdrive, verliefdheid en foute mannen. Stay tuned om een exemplaar te winnen![/two_third_last]

Reageer op artikel:
Tips van een relatiepsycholoog: Wanneer word je aan het lijntje gehouden?
Sluiten