Yvet Van Der Naalt
Yvet Van Der Naalt Love & Life 7 apr 2016

We namen een exclusief kijkje achter de schermen bij de ateliers van Nationale Opera & Ballet

Een voorstelling prepareren duurt zo’n jaar omdat werkelijk alle kostuums niet alleen met de hand, maar ook op maat én in house gemaakt zijn. Hier werken maar liefst 25 personen aan mee, verdeeld in hoofdcoupeurs en assistenten.

“Aangezien grote producties zo enorm duur zijn, co-produceren we vaak met onder andere producties uit Milaan, Wenen, New York en Londen,” vertelt Robby. “Wel moeten alle op maat gemaakte kostuums hierdoor aangepast worden, en dat duurt vaak juist langer dan een kostuum volledig nieuw maken. Toch worden kostuums net zo lang aangepast tot ze volledig perfect zitten.”

“In aanpassingen zitten vele uren; hoe gecompliceerder het kostuum, hoe langer dit natuurlijk duurt. Denk bijvoorbeeld eens aan een historisch kostuum van de opera; hierbij moet je eerst al aan het korset en de onderbouw gaan werken alvorens je aan het kostuum zelf begint. Soms maken we ze wel nieuw, maar dat kost makkelijk 150 uur werk verspreid over zo’n vier weken.”

“Het artistieke proces wordt wel allemaal door één persoon gedirigeerd, die vervolgens alles bespreekt met de hoofdcoupeurs. In onze ateliers werken de mannen veelal in specialisatie; iemand die bijvoorbeeld goed is in colberts doet dit het hele jaar door. De dames maken de complete kostuums, die stuk voor stuk weer een uitdaging zijn. Als je denkt dat je alles wel gehad hebt, komt er altijd een nieuw ontwerp om te realiseren.”

“Het verschil met de modewereld is dat bij onze ateliers wordt gewerkt vanuit de binnenkant van kostuums, vanuit het lichaam,” geeft Robby aan. “Ook wel ‘botox-dokters zonder injecties’ genoemd. Het handige aan kostuums bij ballet is echter wel dat de maten niet veranderen; de dansers trainen het er toch weer af. Bij mensen van de opera kan je echter vaak wel merken dat ze zich een beetje hebben laten gaan tijdens hun vrije periode en dan zijn er meer aanpassingen nodig.”

Robby laat ons een balletrok zien van de dunste zijde die er bestaat. “Het is prachtig, net een wolk. Dit is door niets anders te vervangen. Er is niks zo luchtig en beweeglijk. Het nadeel is echter wel dat de meeste stof vervangen moet worden na een voorstelling, zo fragiel is het. Balletschoenen zijn ook een dingetje; er zitten 280 punten in zo’n schoen om te customizen. Verder zitten er gemiddeld 400 kostuums in een voorstelling.” We lopen door naar de paskamers. “Elke danser moet doorpassen tijdens het productieproces.” Tussen de spiegel en de danser zit 7 meter, dezelfde verhouding vanaf de eerste rij tijdens de voorstelling.

We lopen verder naar de afdeling waar kostuums vervolgens nog meer worden aangepast en hierdoor een gedragen look krijgen. “Eerst wordt alles nieuw gemaakt of tot in perfectie aangepast, en vervolgens gaan de schuurmachines erop. Dit is dus zeker niet de meest geliefde afdeling van de atelierdames en -heren.” Kleding en stoffen worden hier ook geverfd en bespoten. We krijgen een map te zien met allerlei staaltjes gekleurde stoffen. “Elke ontwerper werkt met eigen kleuren en ook tussen de personages moet voldoende verschil bestaan om te voorkomen dat toeschouwers een groot kleurvlak op het podium zien. Niet iedereen heeft er feeling voor om een klein staaltje om te zetten naar een stof van 100 vierkante meter.”

“Ook is er een speciale afdeling voor hoeden, applicaties, borduursels, maskers, pailletten, sieraden en andere accessoires. De schoenen hebben weer hun eigen afdeling. “Deze worden gemaakt door gespecialiseerde theaterbedrijven in Europa, echter voeren we hier ook aanpassingen door.”

De pruiken worden gemaakt op de Kap en Grime-afdeling. “Alles wordt afgemeten met gips; iedere pruik krijgt een eigen natuurlijke haarlijn. Hetzelfde intensieve werk dat met kostuums gebeurt, gebeurt ook hier. Des te langer het haar, des te meer werk. Gemiddeld kost een pruik 50 uur om te maken en elk koorlid heeft z’n eigen pruik. Een productie kan er hierdoor makkelijk 6000 bevatten. Bij ballet is de make-up en het haar veel beperkter; dansers doen vaak de make-up zelf; alleen bij uitzonderlijke rollen is er een pruik en schmink nodig.”

Onder de ateliers bevindt zich een klein museum, waar we nog kort een bezoekje aan brengen. Hier zien we kostuums waar onder andere de woorden ‘loonsverhoging’, ‘blindedarmontsteking’ en ‘dropsnol’ in verwerkt zitten; van een afstandje zie je hier echter niets van. Elk woord heeft een persoonlijke betekenis voor de coupeurs.

“Een week voor de première komt de hele puzzel voor het eerst bij elkaar. Dan is er een repetitie waarin alles moet lukken; ook passen we dan eventueel nog de lengte van kostuums aan. Zo is het ooit gebeurd dat een kostuum zo groot was dat het niet eens door de deur paste…”

Foutje gezien? Mail ons. We zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
We namen een exclusief kijkje achter de schermen bij de ateliers van Nationale Opera & Ballet
Sluiten