Psychologie achter geur: deze parfums helpen je door de dag als je snel overprikkeld bent
Van die ene vakantie met vriendinnen in 2018 tot de eerste date met je liefde: geur roept herinneringen op. Dus wat als we het niet alleen maar gebruiken om lekker te ruiken, maar ook om ons beter te voelen? Enter: de theorie achter scent-anchoring.
Soms heb je geen zin in nóg een ademhalingsoefening of wellness-hack. Soms wil je gewoon iets wat je ongemerkt helpt. En precies daar komt geur om de hoek kijken.
Hoe geur gevoelens losmaakt
Van al onze zintuigen is geur de snelste. En misschien ook wel de meest onderschatte. Als je iets ruikt, gaat die prikkel direct naar het limbisch systeem: het hersengebied dat betrokken is bij emoties, je stemming en geheugen.
Dit fenomeen staat bekend als het Proust-effect, vernoemd naar schrijver Marcel Proust, die beschreef hoe de geur en smaak van een madeleine hem plotseling terugbracht naar zijn jeugd. Wetenschappelijk gezien betekent dit dat geur herinneringen vaak emotioneler en intenser oproept dan andere prikkels.
Ruik je een geur die je eerder associeerde met rust, veiligheid of plezier, dan kan dat gevoel automatisch weer opkomen. Niet omdat die geur iets dóét, maar omdat je brein die geur koppelt aan een emotionele ervaring uit het verleden.
Scent-anchoring inzetten om te kalmeren
Zet je geur tactisch in om je stemming te kalmeren of juist een boost te geven? Dan noem je dat scent-anchoring. Dat is een vorm van associatief leren: als je een bepaalde geur herhaaldelijk koppelt aan een specifieke emotionele staat, kan die geur later fungeren als een soort anker.
Stel: je draagt steeds dezelfde geur op momenten waarop je ontspannen bent. Denk: tijdens een rustige ochtend, een wandeling, een fijn weekendmoment. Na verloop van tijd kan die geur, als je ’m op een drukke dag ruikt, je brein als het ware herinneren aan dat kalme gevoel. Met welke geur je dat doet, maakt niet uit. Met iedere geur kun jij je hersenen programmeren, dat is de kracht van herhaling.
Maximaal effect met bergamot en lavendel
Via scent-anchoring kun je dus van ieder parfum (ja, óók die heftige oudh-geur) een kalmerende geur maken. Maar of dat slim is? Geur is een prikkel, en als die prikkel heftig is, is dat niet helpend als je wil kalmeren. Daarom worden vaak lichte, zachte geuren gebruikt.
Twee ingrediënten die (niet alleen symbolisch, maar ook wetenschappelijk bewezen) symbool staan voor rust, zijn bergamot en lavendel. Beide geurnoten worden al jarenlang onderzocht binnen de neurowetenschap en aromatherapie, vooral in relatie tot stress, angst en slaap. Met groot succes.
Lavendel wordt geprezen om de werking op een afname van gevoelens van angst en ontspanning van het lichaam. Bergamot zorgt voor stressverlichting, stemmingsverbetering en een gevoel van mentale helderheid zonder onrust. Dus wat nu als je een parfum draagt dat beide geurnoten in zich heeft?
De fijnste parfums met bergamot en lavendel
Nu zijn geuren met bergamot en lavendel niet alleen kalmerend, maar ook echt een feestje om naar te ruiken. Parfums met deze noten hebben vaak een spa-achtig karakter. Perfect om iedere ochtend op te sprayen.
Parfumtips
Een bekende lavendelgeur is Lavande 31 van Le Labo. Niet zo’n traditionele lavendelgeur, maar juist eentje die verkwikt wordt door essentiele olien van bergamot en neroli. Musk en tonkaboon geven de geur een hele comfy basis.
“De kalmerende invloeden van bergamot en lavendel openen het hart, terwijl de kracht van zwarte peper de geest stimuleert”, begint de beschrijving van Paragon van INITIO. De ‘witte lijn’ van het parfumhuis staat bekend om het zachte, lieve karakter – maar altijd met net genoeg pit.
INITIO Paragon Eau de Parfum – €280
Een parfumhuis dat steeds meer furore maakt, is Goldfield & Banks. Zij zijn ster in het maken van levendige, verkwikkende geuren. Blue Cypress zorgt voor een geurige houtachtige basis, opgepept door een fusie van verkwikkende lavendel en exotische patchoeli, kruidnagel en steranijs. En in de top uiteraard bergamot.
Goldfield & Banks Blue Cypress – €180
Parfum Tips & Tricks
Op zoek naar manieren om het meeste uit jouw waardevolle flesje parfum te halen? Dan kan het goed zijn om bijvoorbeeld van de juiste afstand te sprayen en een goede basis te gebruiken. Hier leggen wij uit hoe je dat doet.
Schrik niet als jouw favoriete parfum je even tegenstaat: dit is heel normaal. Wist je dat het zelfs aan de periode in de maand kan liggen? Dat je hoofdpijn krijgt van bepaalde geuren kan aan verschillende dingen liggen, hier vind je de drie grote oorzaken.
Meer over parfum:
- Karlijn: ‘Als parfumfanaat heb ik deze geuren voor de zomer op de radar’
- Dit stoere en zwoele parfumingrediënt gaat de zomer van 2025 overnemen
- Karlijn: ‘Sinds ik dit sandelhout parfum draag, vraagt iedereen wat het is’
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.nsmbl.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2022%2F08%2FScreenshot-33.png)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.nsmbl.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F02%2F8588b638619f437d92ae539c8178c21f_800x800.png)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.nsmbl.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F02%2Fgeuren-kalmeren-overprikkeld.png)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.nsmbl.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F02%2Fgeuren-kalmeren-overprikkeld-1.png)