Karlijn van Spankeren Werk & Carrière vandaag, 15:30

Leestijd: 2 minuten

Onzekerheid op de werkvloer leidt in 2026 tot ‘confidence theater’ (en experts waarschuwen voor deze trend)

Als je op één plek je meest zekere zelf moet laten zien, dan is dat wel op je werk. Maar wat als je je juist daar allesbehalve zeker voelt? De groeiende trend confidence theater is daar het gevolg van. En volgens experts is dat eerder slopend, dan nuttig.

Het ene moment voelt het alsof je achterloopt op al je leeftijdgenoten, het andere moment hoop je met heel je hart dat je niet ontslagen wordt tijdens een reorganisatie: een carrière opbouwen in je twenties is nogal een rollercoaster. Niet gek dus, dat we soms dat zelfvertrouwen een beetje moeten veinzen.

Wat is confidence theater?

Confidence theater is een groeiende werktrend waarbij werknemers zelfverzekerdheid gebruiken om onzekerheid te verbergen. In plaats van vragen te stellen of twijfel te tonen, doen mensen alsof ze alles onder controle hebben. Denk aan snel praten, stellige uitspraken doen en geen ruimte laten voor nuance, terwijl er intern juist twijfel speelt.

Het gaat dus verder dan ‘fake it till you make it‘: het is een constante performance die gericht is op hoe je overkomt, in plaats van wat je daadwerkelijk weet of kunt.

Logisch gevolg van onzekere arbeidsmarkt, maar experts uiten zorgen

Het is helemaal niet gek dat we onze onzekerheid naar de achtergrond duwen, in een onzekere arbeidsmarkt. In een bedrijf waar de tendens ‘voor jou tien anderen’ heerst, wil je vooral laten zien dat je alles onder controle hebt. “Ontslagrondes, concurrentie en de opkomst van AI zorgen voor druk. Veel mensen hebben het gevoel dat ze zich moeten bewijzen om hun baan te houden”, legt pyscholoog Richard Orbé-Austin uit. Om nog maar niet te beginnen over iedereen die in de ‘ghost growth’ tunnel zit.

Bij veel bedrijven ligt de nadruk op snelheid, daadkracht en foutloos presteren. Twijfel tonen past daar niet in, dus leren mensen dat het beter is om zeker te lijken dan nieuwsgierig te zijn. Maar experts waarschuwen dat deze houding je juist tegen kan werken. Het belemmert je groei, omdat je minder snel om hulp vraagt of nieuwe dingen leert. Daarnaast kan het je geloofwaardigheid schaden als je prestaties niet overeenkomen met je zelfverzekerde houding. Op de lange termijn is het bovendien uitputtend en kan het leiden tot stress of zelfs een burn-out.

Hoe pak je het aan zonder in die valkuil te stappen?

De sleutel ligt in het combineren van eerlijkheid met zelfvertrouwen. Je hoeft niet overal een antwoord op te hebben. Sterker nog: het stellen van goede vragen laat juist zien dat je betrokken en leergierig bent. Zoek daarnaast mentors of collega’s bij wie je terechtkunt voor advies en feedback.

Bouw je zelfvertrouwen op, op basis van echte ervaring en resultaten, in plaats van alleen uitstraling. En misschien wel het belangrijkste: wees realistisch over wat je kunt leveren. Door consistent te presteren en transparant te communiceren, bouw je uiteindelijk veel meer vertrouwen op dan met een perfect gespeelde rol.

Meer over geld en werk:

• In deze branches maak je als starter de meeste kans op een baan
• Vraag je je af wat je collega eigenlijk doet? ‘Ghostworking’ wordt steeds groter
• Wat zijn nou precies die ‘recession indicators’ waar iedereen het over heeft?
• Appjes en e-mails na werktijd? Zo deal je met de ‘infinite work era’